ਸਫ਼ਲ ਕਿਸਾਨ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ
Success Story: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਵਧਦੇ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਕੀਮਤ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤਰਸਿੱਕਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਰਸਤਾ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਜ 'ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਨ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਨੇ 'ਮਾਸਟਰ ਹਲਦੀ ਫਾਰਮ ਤਰਸਿੱਕਾ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹਿੰਮਤ ਭਰਿਆ ਫੈਸਲਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਹਲਦੀ ਵਰਗੀ ਫਸਲ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਿਚਕਿਚਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਫਸਲ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਿਆ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਇਕੋ ਫਸਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਮਦਨ ਦੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਲਦੀ ਵਰਗੀ ਨਫੇਦਾਇਕ ਫਸਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਗੈਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਰਗੈਨਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੁੱਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਇਜ਼ਾਫਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵੀ ਖੁਦ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਮਿਆਨੇ ਖਰਚੇ ਘਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੀਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਦੀ ਅਟੱਲ ਮਿਹਨਤ, ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੇ ਉਹ ਕਮਾਲ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਜਿਸਦੀ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
🔹 ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ‘ਰਤਨ-ਏ-ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਸੀ।
🔹 ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸਨਮਾਨ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਉੱਚਾਈਆਂ ਛੂਹ ਰਹੇ ਹਨ।
🔹 ਫਿਰ ਆਇਆ ਇਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ - ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੰਬਰ 1 ਹਲਦੀ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲਗਨ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ: Rupinder Kaur: ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਬਣੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਲਈ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕੰਮ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਧਰੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਵੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੁਲਤਾਨ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਵਰਗੇ ਕਿਸਾਨ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਆਰਗੈਨਿਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਉਸ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਸੁਪਨਾ ਬੀਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੌਸਲਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹਰ ਸੁਪਨਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ, www.punjabi.krishijagran.com 'ਤੇ ਲੌਗ ਇਨ ਕਰੋ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਟੈਬ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ [email protected] 'ਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।
Summary in English: Amritsar Farmer Sultan Singh Bhinder, the king of 'Punjab's No. 1 Turmeric', great example of Crop Diversification and Organic Farming