s
  1. ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ

AI in Agriculture: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਲਾਭ!

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ
ਉੱਨਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ

ਉੱਨਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ

Agri News: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਖਤਰੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ, ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਰਗੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਖਤਰੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਹੈ। ਅੱਜ ਅੱਸੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਾਭ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।

AI in Agriculture: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, IT ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਦਾ ਅਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵਿੱਤ, ਬੈਂਕਿੰਗ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ, ਆਵਾਜਾਈ, ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਆਦਿ ਹੋਵੇ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (Artificial intelligence for agriculture)

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਖਤਰੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ, ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਰਗੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਖਤਰੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਹੈ। ਸਾਫਟ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਨਿਊਰਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ (Center of Artificial Intelligence Attraction)

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡੇਟਾ ਸਹੀ ਅਤੇ ਅਧੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਾਧਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਏ.ਐੱਨ.ਐੱਨ. ਮਾਡਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲੋਡ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ, ਆਰਥਿਕ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ, ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਕਾਲਜ ਦਾਖਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ, ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਲੋਡ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਕੀਮਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ, ਸਵੈਚਲਿਤ ਐਪਲ ਗਰੇਡਿੰਗ ਮਾਡਲ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉੱਨਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ (Famous for advanced performance)

ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉੱਨਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪਹੁੰਚ ਦੁਆਰਾ ਹੱਥੀਂ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਈ ਕਾਰਜ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣਾ, ਵਾਢੀ ਕਰਨਾ, ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਿੰਚਾਈ ਆਦਿ। ਇਹਨਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ, ਫਸਲ, ਮਿੱਟੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਕੀ ਹੈ? (What is Artificial ਇੰਟੇਲਿਜੇੰਸ ?)

ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਰੋਬੋਟ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਅਤੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ, ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ, ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ, ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ, ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਸੁਮੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ, ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ, ਰੱਖਿਆ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ (Expanding the supply chain)

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਇੰਡਸਟਰੀ 5 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਖੇਤੀ ਡੇਟਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸਰਲੀਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਡੇਟਾ ਸਰੋਤ (Extensive agricultural data source)

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਡੇਟਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਏ.ਆਈ. ਟੂਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੱਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਈ. ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਈ. ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਟੀਕਤਾ (Accuracy in agriculture)

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਟੀਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਆਦਿ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਏ.ਆਈ. ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਏ.ਆਈ. ਸੈਂਸਰ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਨਦੀਨਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਜਾਂ ਨਦੀਨਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ 'ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Crops for June-July: ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤੋਂ ਕਮਾਓ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ!

ਖੇਤੀ ਡਰੋਨ ਬਣਿਆ ਵਰਦਾਨ (Farm drones become a boon)

ਖੇਤੀ ਡਰੋਨ ਖੇਤੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਰੋਨ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਖਾਦਾਂ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਪਿੰਗ, ਸਰਵੇਖਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੈਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਡਰੋਨ ਹੋਰ ਡਰੋਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਛੋਟੇ ਯੂਏਵੀ (ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼) ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸਟਮਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲੇਬਰ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ (Solving the Labor Challenge)

ਖੇਤੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਏ.ਆਈ. ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਬੋਟਸ (AI Agriculture Bots) ਇੱਕ ਢੁਕਵਾਂ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਜ਼ਨ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਤ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ: ਇਹ ਵਜ਼ਨ ਮਨੁੱਖੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਪੱਧਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਾਢੀ (Maturity level analysis and harvest)

ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦਾ ਸਹੀ ਪੱਧਰ ਵਾਢੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਨਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਟਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਾਢੀ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਨਪੁਟਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਰੰਗ, ਗੰਧ, ਘਣਤਾ, ਨਮੀ ਆਦਿ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏ.ਆਈ. ਕੋਲ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਡੇਟਾ ਨਾਲ ਫਸਲ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਮੇਜ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਈ-ਨੋਜ਼ ਸੈਂਸਰ ਫਸਲ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੈਟਬੋਟ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੈਟਬੋਟ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਅਤੇ ਖਾਸ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਿੱਟਾ (Conclusion)

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਠੇਕਾ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਵੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਈ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਏ.ਆਈ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੱਧ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਹਵਾਲਾ (Reference)

1. ਐੱਸ. ਅਹੀਰਵਾਰ, ਆਰ. ਸਵਰਨਕਾਰ, ਐੱਸ. ਭੁੱਕਿਆ, ਜੀ. ਨਾਮਵਾੜੇ, ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੰਟ. ਜੇ ਕਯੂਰ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ। ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ। ਵਿਗਿਆਨ, 8 (1) (2019), ਪੀ.ਪੀ. 2500-2505।
2. ਭਾਗਿਆਲਕਸ਼ਮੀ, ਕੇ., ਜਗਤਾਪ, ਕੇ.ਕੇ., ਨਿਕਮ ਐਨ.ਐਸ., ਨਿਕਮ ਕੇ.ਕੇ., ਸੁਤਾਰ ਐਸ.ਐਸ., 2016. "ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰੋਬੋਟ" (ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਨਦੀਨ, ਖੇਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ)। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ। 4(3), 4403-4409.
3. ਐੱਸ. ਚੌਧਰੀ, ਵੀ.ਗੌਰਵ, ਏ. ਸਿੰਘ, ਸ. ਅਗਰਵਾਲ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਟੋਨੋਮਸ ਕਰੌਪ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ।, 8 (5S) (2019), ਪੀ.ਪੀ. 46-51.
4. https://intellias.com/artificial-intelligence-in-agriculture/

Summary in English: AI in Agriculture: Uses and Benefits of Artificial Intelligence in Agriculture!

Top Stories

More Stories

ਸਾਡੇ ਨਿਉਜ਼ਲੈਟਰ ਦੇ ਗਾਹਕ ਬਣੋ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੇਲ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਨਿਉਜ਼ਲੈਟਰ ਦੇ ਗਾਹਕ ਬਣੋ।

Subscribe Newsletters
Krishi Jagran Punjabi Magazine subscription